Ciekawostki

Ernest Shackleton i Heroiczna Era Eksploracji Antarktydy

Antarktyda - ostatni odkryty kontynent

Już w starożytności Arystoteles wysuwał teorie, że na południu kuli ziemskiej musi znajdować się duży ląd, który stanowi równowagę dla północnych kontynentów. Przez wieki podtrzymywano te przypuszczenia, jednak nie znalazł się nikt, kto by je uwiarygodnił. Antarktyda czekała cierpliwie aż do początku XIX wieku, kiedy to stała się ostatnim odkrytym kontynentem. Pomimo jej odkrycia, początkowo nikt nie kwapił się z jej dalszą eksploracją. Wynikało to z surowych warunków tam panujących oraz braku odpowiedniego sprzętu. Zdarzały się pojedyncze wypady organizowane głównie przez poławiaczy fok, ale nie miały one charakteru poznawczego. 

Belgijska Wyprawa Antarktyczna

Wszystko zmieniło się 1897 roku za sprawą wyprawy belgijskiego statku badawczego Belgica dowodzonego przez młodego Belga Adriena de Gerlache. Warto wspomnieć, że na pokładzie Belgica znalazł się m.in. Roald Amundsen oraz polski geolog i meteorolog Henryk Arctowski. Ekspedycja ta zapoczątkowała tzw. Heroiczną Erę Eksploracji Antarktydy, której kluczowym celem było zdobycie bieguna południowego. Wśród głównych pretendentów do wygrania tego wyścigu znaleźli się: Irlandczyk Ernest Shackleton, Norweg Roald Amundsen i Brytyjczyk Robert Falcon Scott.

Żaglowiec Belgica u wybrzeży Antarktydy
Żaglowiec Belgica u wybrzeży Antarktydy

Pierwsi zdobywcy bieguna południowego

W czasie wyprawy dowodzonej przez Shackletona w latach 1907–1909 jej uczestnikom zabrakło zaledwie 180 km do osiągnięcia swojego wymarzonego celu bieguna południowego - musieli wycofać się z powodu braku żywności. Sytuację tą wykorzystali konkurenci Shackeltona. Amundsen wraz ze swoimi towarzyszami zdobył biegun południowy 14 grudnia 1911 roku, kończąc w ten sposób wyścig. Około 5 tygodni po Amundsenie, na biegun dotarła grupa pościgowa ze Scottem na czele. Niestety pomimo osiągnięcia bieguna, Brytyjczyk wraz ze swoimi kompanami zginęli podczas powrotu do bazy.

Roald Amundsen - pierwszy zdobywca bieguna południowego
Roald Amundsen - pierwszy zdobywca bieguna południowego
Grupa dowodzona przez Scotta, która jako druga zdobyła biegun południowy
Grupa dowodzona przez Scotta, która jako druga zdobyła biegun południowy
Blog podróżniczy Szwendam się

Transantarktyczna wyprawa Shackletona

Shackleton przyjął ze spokojem informację o zdobyciu bieguna przez Amundsena, gratulując Norwegowi sukcesu. Nosił się z zamiarem zakończenia kariery podróżniczej, jednak wpadł na pomysł nowej ekspedycji, której celem było pierwsze przejście Antarktydy od Morza Weddella do Morza Rossa. Shackleton miał problem ze znalezieniem funduszy na zorganizowanie wyprawy transantarktycznej, jak ją sam nazywał. Ostatecznie zdołał uzbierać niezbędną sumę i w sierpniu 1914 roku, pomimo przystąpienia Wielkiej Brytanii do I wojny światowej, wypłynął z kraju na żaglowcu Endurance wraz z 27-osobową załogą.

Ernest Shackleton i żaglowiec Endurance uwięziony w lodzie
Ernest Shackleton i żaglowiec Endurance uwięziony w lodzie
Załoga Endurance w komplecie
Załoga Endurance w komplecie

Wyprawa przebiegała zgodnie z planem do momentu wpłynięcia żaglowca na Morze Weddella (morze u wybrzeży Antarktydy). Shackleton nie spodziewał się tam tak niesprzyjających warunków. Morze było pokryte gęstym pakiem lodowym, czyli wieloletnią, dryfującą pokrywą lodu morskiego. Lawirowanie między krami i szukanie bezpiecznych kanałów niemiłosiernie wydłużało podróż. Przeciskający się Endurance utknął w końcu na dobre w krze lodowej ok. 160 km od wybrzeży Antarktydy. Załoga chciała w nim bezpiecznie przezimować, jednak los nie był dla nich łaskawy. Narastający lód systematycznie niszczył statek, aż po kilku miesiącach zmiażdżył go i zatopił! Udało im się uratować najpotrzebniejsze rzeczy w tym zapasy jedzenia. Wcześniej ze statku ściągnięto 3 szalupy ratunkowe. Od tego momentu rozpoczęła się ich heroiczna walka o życie. Załoga wraz z psami zaprzęgowymi ciągnęła szalupy (kilkaset kilometrów!) aż na skraj kry.

Załoga próbuje wyswobodzić Endurance z lodu
Załoga próbuje wyswobodzić Endurance z lodu
Shackleton wypływa na Morze Scotia w kierunku Georgie Południowej po pomoc
Shackleton wypływa na Morze Scotia w kierunku Georgie Południowej po pomoc

Na otwartym morzu szalupy skierowali w stronę archipelagu Szetlandów Południowych, a konkretnie na Wyspę Słoniową, gdzie założyli obóz. Jest to niezamieszkany skrawek lądu, dlatego Shackleton z czwórką wybranych przez siebie marynarzy popłynął dalej, na Georgię Południową, żeby ściągnąć pomoc. W małej szalupie przepłynęli (ok. 1200 km!) jedno z najbardziej zdradliwych mórz świata - Morze Scotia. Na wyspie czekało na nich jeszcze jedno wyzwanie, masyw górski do pokonania. Resztkami sił przeszli pasmo i dostali się do wielorybniczej osady, wędrówka zajęła im 36 godzin. Shackleton zorganizował akcję ratunkową i wrócił po swoją załogę. Pomimo spędzenia na Antarktydzie ponad półtora roku, wszyscy szczęśliwie wrócili do domu. Ekspedycja Shackletona przeszła do historii, jako rozpaczliwy bój człowieka o przeżycie. 

KONIEC

Sklep turystyczny Szwendam się
Tagi:

Koszyk

Twój koszyk jest pusty.

Wybierz coś dla siebie : )

Cena zestawu: %bundleSum%
Anuluj